AB: Aalberts-Blog

Achter de PVV (28): Pechtold wil niets leren van PVV-stemmers

2012-02-10T09:35:00.002+01:00

De afgelopen maanden interviewde D66-leider Alexander Pechtold PVV-stemmers en liet er een boek over schrijven: ‘Henk, Ingrid en Alexander’. Aangezien ik met een soortgelijk project bezig ben, is de logische vraag: wat heeft de zoektocht van Pechtold opgeleverd? Pechtold benadrukt dat zijn boek geen sociologische studie is. Het ligt sterk voor de hand het boek langs die lijnen te evalueren: hoe eerlijk waren de veertien geïnterviewden over hun redenen PVV te stemmen, hoe representatief is deze groep en hoe werden deze kiezers geselecteerd?

Toch zijn dit relatief kleine beperkingen van Pechtold’s boek. De vraag zou moeten zijn: wat beoogt Pechtold nu eigenlijk? Dit boek is geen sociologische studie, maar wat is het dan wel? Op D66.nl en bij De Wereld Draait Door vertelde Pechtold vanalles, maar er kwam geen motivatie. Er is een aanleiding, het boek gaat over allerlei belangwekkende thema’s, maar waarom moest dit boek nu geschreven worden? Dit is de achilleshiel van het project.

Eigen verhaal

Het boek had een sociologische studie kunnen zijn, want ook in dat geval kan men vragen stellen over de respondentenselectie en hun eerlijkheid. Er is maar één reden om het geen sociologische studie te noemen: krijgen de respondenten bij Pechtold wel de kans om hun eigen verhaal te doen? Het gaat nu niet alleen om wat de respondenten bespraken met Pechtold, maar ook om hoe die gesprekken sterk samengevat in het boek terecht kwamen.

Als Pechtold met dit boek een beeld had willen schetsen van de belevingswereld van PVV-stemmers, moeten de gesprekken aan in ieder geval één voorwaarde voldoen: er moet een vrije ruimte zijn om alles over de PVV te kunnen zeggen wat men wil zeggen. Dit valt niet mee als de interviewer een politieke tegenstander is, maar zelfs dan kan een open gesprek ontstaan. Zo had de belevingswereld van PVV-stemmers gereconstrueerd kunnen worden. Dit was ook een logisch doel van het project geweest.

Verkondigen van eigen gelijk

Misschien kregen de respondenten de ruimte te vertellen wat ze op hun hart hebben, maar in het boek hebben ze die ruimte zeker niet gekregen. En dat zit niet alleen in het beperkte aantal pagina’s per interview. De vraag is of Pechtold echt inzicht wil geven in hun ideeën. In deze interviews confronteert Pechtold PVV-stemmers met zijn ideeën, en brengt daarbij zijn eigen onderwerpen en argumenten over het voetlicht. Of dit belangrijke thema’s zijn voor PVV-stemmers is onbekend, maar voor D66 zijn ze dat in ieder geval wel.

Deze onderwerpselectie leidt tot thema’s die belangrijk zijn voor D66, maar die er voor PVV-stemmers lang niet altijd toe doen, net zoals sommige thema’s van Wilders er voor PVV-stemmers niet toe doen. Dit boek gaat bijvoorbeeld opmerkelijk vaak over Europa, een thema wat voor PVV-stemmers van ondergeschikt belang is, maar wat wel belangrijk is voor Pechtold. Het boek gaat nauwelijks in op het verlangen van PVV-stemmers naar meer transparantie in de politiek, want daarbij was Pechtold het met hen eens en kon hij zich dus niet van hen onderscheiden.

Als men echt een weerwoord wil ontwikkelen tegen het populisme, moeten PVV-stemmers hun ideeën uitgebreider kunnen weergeven dan in vijf pagina’s. PVV-stemmers hebben een open ruimte nodig om hun zorgen te verwoorden, in plaats van te moeten reageren op politieke standpunten van anderen. Dat vereist moed, want het zou kunnen betekenen dat PVV-stemmers vragen stellen waar de bestaande politiek geen gemakkelijk antwoord op heeft. Daar zat Pechtold natuurlijk niet op te wachten en dus gebeurde dat ook niet.

Achter de PVV (27): Met de PVV naar Carnaval!

2012-02-05T13:19:00.002+01:00

Het is bijna weer tijd voor Carnaval. En wie aan Carnaval denkt, denkt aan het land beneden de rivieren. En wie is daar het meest populair? Juist, Geert Wilders. Interessant nieuws dus deze week uit Venlo, de geboorteplaats van Wilders, waar men een Marokkaan tot Prins Carnaval heeft gekozen. Prins Carnaval kon het niet laten Wilders meteen uit te nodigen voor het feest, met als grapje dat als een Marokkaan Prins Carnaval kan zijn, Wilders in boerka moet komen.

Dit nieuwtje ging als een lopend vuurtje door de media, want dit was toch een opmerkelijke tegenstelling: in de stad Venlo zijn veel PVV-stemmers te vinden, en uitgerekend daar is er een Marokkaanse Prins Carnaval. Flauw van Wilders om de uitnodiging van Prins Abbie 1 af te slaan?

Ultieme vernedering?

Het feit dat dit überhaupt in het nieuws komt, en door sommige tegenstanders van Wilders wordt neergezet als ‘de ultieme vernedering voor Wilders’, laat zien dat velen in Nederland nog steeds worstelen met de daadwerkelijke betekenis van de opkomst van de PVV. Wat zegt het dat veel Nederlanders (en met name Limburgers) PVV stemmen? Wat moeten we daaruit concluderen over de multiculturele samenleving, de integratie en de tolerantie van veel burgers ten aanzien van niet-Westerse culturen?

De verwachting dat PVV-stemmers niet veel op hebben met de multiculturele samenleving is terecht. Dit is een van drie hoofdredenen voor burgers om op de PVV te stemmen, naast ontevredenheid over de politiek en de maatschappij. Maar betekent het dat er nu in Venlo iets gebeurt waar PVV-stemmers tegen zijn, of waarmee Wilders een hak wordt gezet? Het omgekeerde is het geval: de benoeming van een Marokkaanse Prins Carnaval valt juist precies binnen de visie die veel PVV-stemmers op de multiculturele samenleving hebben. En dus is de benoeming van Abbie 1 voorspelbaar.

Opgaan in de grijze massa

PVV-stemmers ergeren zich aan de gebrekkige integratie van minderheden. De vraag die daarbij van nature op zou moeten komen is wat ‘gebrekkige integratie’ betekent. Voor veel PVV-stemmers gaat het niet om de ideologie die buitenlanders of moslims meebrengen, zoals Wilders dat ziet, maar gaat het - naast criminaliteit - juist om hele zichtbare zaken die het straatbeeld veranderen: hoofddoeken, satellietschotels, talen die men niet verstaat, minaretten of te veel Turkse en Marokkaanse winkels en belhuizen.

PVV-stemmers benadrukken bij al hun bezwaren tegen de multiculturele samenleving dat ze geen racisten zijn en dat ze vooral een betere integratie willen. Een Marokkaanse Prins Carnaval valt meer dan ooit in dat plaatje. Prins Abbie 1 valt met zijn baan als docent en rol als Prins Carnaval precies in het beeld wat PVV-stemmers graag zien: geïntegreerde allochtonen die zich niet expliciet proberen te onderscheiden van autochtonen, maar juist opgaan in de grijze massa. Niet zo vreemd dus dat Wilders Prins Abbie 1 hartelijk feliciteerde.

Homo’s zijn zelf verantwoordelijk voor hun acceptatie

2012-02-02T23:37:00.000+01:00

GroenLinks zegt te staan voor de rechten en sociale acceptatie van homo’s. De vraag is of deze politieke strijd nog wel van deze tijd is. Liggen de uitdagingen voor de acceptatie van homoseksualiteit in de politiek of liggen ze elders? Een kritische blik maakt duidelijk dat de politiek niet meer zoveel voor homo’s kan doen, maar dat homo’s des te meer hun eigen verantwoordelijkheid moeten oppakken.

Deze week discussieerden homo’s en lesbiennes in de Rode Hoed over hedendaagse homohaat. De aanwezigen, grotendeels homomannen, hadden in meerderheid te maken gehad met pesterijen en scheldpartijen, en concludeerden al snel dat de rechten van homo’s wettelijk weliswaar goed geregeld zijn, maar dat de sociale acceptatie sterk te wensen overlaat. Homo’s kunnen trouwen en kinderen adopteren, maar niet op zondagmiddag naar Ajax. De logische vraag was: hoe kunnen we de sociale acceptatie van homoseksualiteit vergroten?

Onderzoek

De aanwezige professionals op het terrein van homo-emancipatie hadden onderzoek gedaan, en wisten precies hoe groot het probleem was. Zij wilden vooral meer onderzoek. Zo inventariseert alleen de politie Amsterdam-Amstelland homogerelateerd geweld, en de zaal sprak al snel de wens uit dat elk korps dat moet doen. Het COC riep de aanwezigen op bij incidenten vooral aangifte te doen. De onderzoekers wilden meer weten over internationale vergelijkingen en constateerden allerlei andere kennisleemtes.

Na deze wens te hebben uitgesproken, kwamen de homovertegenwoordigers met het ene na het andere afgesleten politieke voorstel over homovoorlichting en weigerambtenaren. Het leverde geen oplossingen op, en dus formuleerden de aanwezigen een nieuwe, abstracte vijand.

Hetero-normativiteit

Een jongen vertelde dat hij heerlijk met mannen had gezoend, maar dat het toch vies is om anderen dat te zien doen. Dit was het probleem: er is sprake van ‘hetero-normativiteit’ en ‘binair denken over gender’. De begrippen werden niet uitgediept, dus kennelijk wist iedereen intuïtief wat er bedoeld werd. Een heteroseksuele vrouw ging onderzoek doen naar homoseksualiteit en dat vonden haar vrienden erg bijzonder. Een betere illustratie van hetero-normativiteit is niet mogelijk, nietwaar? Waarom waren er eigenlijk alleen homo’s op dit debat afgekomen? vroeg een ander zich af.

Hoe hetero-normativiteit bestreden moet worden, daar kwam men niet uit. De een vond dat mannen in het openbaar meer moeten zoenen, terwijl een ander erop wees dat juist zichtbaarheid van homo’s tot geweld leidt. Homo’s zijn een minderheid en dat zullen ze altijd blijven, verzuchtte een aanwezige, en een ander dacht dat uitgescholden worden bij het leven hoort, zelfs voor hetero’s. De aanwezigen wisten het eigenlijk ook niet. En daarom een roep om meer onderzoek en meer politieke inmenging, want dat klonk voor iedereen nuttig.

De rol van de politiek

De eindvraag van het debat was: wat zou je doen als je een dagje premier was? Deze vraag toont precies het probleem van de homobeweging aan. Het ligt altijd allemaal aan anderen: aan de minister die geen homovoorlichting verplicht wil stellen, aan de conservatieve christenen die een ander beeld hebben van homoseksualiteit dan het COC, en eigenlijk ligt het ook aan de hele hetero-gemeenschap die geen debatten over homohaat bijwoont, impliciet de eigen seksualiteit als uitgangspunt neemt en minder kennis van homoseksualiteit heeft dan homo’s zelf.

De vraag had natuurlijk moeten zijn: wat kunnen homo’s zelf doen in hun dagelijks leven om de acceptatie te vergroten? Niemand die op het idee kwam dat als je sociale acceptatie wilt, je dat niet via de politiek of met onderzoeksdata kunt opleggen. Wettelijk heeft de politiek zo goed als alles al geregeld en zijn vrijwel alle homo-voorstellen symboolpolitiek geworden, zoals bloeddonatie door homo’s of meevaren met de Canal Pride.

Het heeft geen zin voor meer acceptatie naar de politiek te kijken, homo’s moeten naar zichzelf kijken. Dus met de intolerante tegenstanders praten, tot een vergelijk komen, van elkaars perspectief leren en elkaar proberen te respecteren. Zonder deze eindeloze gesprekken, geen acceptatie. Daar kan geen enkele partij in de Tweede Kamer of gemeenteraad iets substantieels aan toevoegen.

Achter de PVV (26): Einde in zicht voor Wilders?

2012-01-27T10:17:00.000+01:00

Gaat het mis met de PVV? Na jarenlang succes, een groeiende aanhang en een hele rij aan gewonnen verkiezingen, lijkt de PVV nu langzaam op zijn retour. De PVV verliest al enkele weken in de peilingen, en nu is zelfs de SP de grootste partij geworden. Volgens Maurice de Hond stappen kiezers van de PVV over naar de SP. Is dat waarschijnlijk?

Er is zeker een kans, want de overeenkomsten tussen de PVV en de SP zijn groot op onderwerpen als Europa, de multiculturele samenleving, de eurocrisis en sociale zekerheid. Elsevier-columnist Syp Wynia zei het al veel eerder: op de ‘linkse hobby’s’ van de SP na, kunnen de PVV en de SP wel fuseren. Niet zo gek dus dat Wilders zich momenteel tegen de SP probeert af te zetten, maar daarbij weinig overtuigende argumenten gebruikt.

PVV-ers negeren de SP

Als onderzoeker naar de PVV-achterban valt iets heel anders op: in interviews met PVV-stemmers praten deze aanhangers zo goed als nooit over de SP. Dat was zowel in interviews vorig jaar het geval, als bij PVV-stemmers die recent over hun voorkeuren werden ondervraagd. Nergens blijkt een massale overstap naar of interesse in de SP. Hoe kan Maurice de Hond dan tot vrijwel omgekeerde conclusies komen?

Misschien stappen PVV-stemmers over naar de SP en vertellen dat niet. PVV-stemmers worden bij een interview gevraagd om als PVV-stemmer over hun voorkeuren te vertellen. Ze zijn dan niet geneigd te vertellen dat ze ernstig twijfelen aan die PVV-voorkeur, aangezien ze om die reden worden geïnterviewd. Dit leidt wel tot de vraag waarom PVV-stemmers in diezelfde interviews allerlei andere twijfels over de PVV verwoorden, maar niet deze.

Kort van geheugen

Misschien laten PVV-stemmers in interviews niet merken dat ze op de SP willen stemmen omdat ze kort van geheugen zijn. Op het moment van het interview hebben ze wellicht een voorkeur voor de PVV, maar die kan snel daarna veranderen. Dit suggereert dat PVV-stemmers geen stabiele voorkeuren bezitten. Dat is echter vrijwel zeker onjuist: hun ontevredenheid over de politiek, de maatschappij en de multiculturele samenleving is niet van de laatste maanden. Overstappen lijkt daarom onlogisch, en terugkeren naar de PVV even waarschijnlijk als wegtrekken naar de SP.

Maar de meest voor de hand liggende verklaring is dat de peilingen van Maurice de Hond minder goed zijn dan ze lijken. Aan deze peilingen doen alleen burgers mee die zich voor het panel hebben aangemeld, en die zijn niet representatief voor de bevolking. Dit is de reden waarom Maurice de Hond de laatste verkiezingen de winst van de PVV onderschatte. De vraag is bovendien of burgers die tegen Maurice de Hond zeggen geen PVV te stemmen, dat ook doen in het stemhokje. Daar blijkt verschil in te zitten, al is het maar omdat de verkiezingen nog wel even op zich laten wachten.

Linkse stemmers of politici die denken dat de PVV op de definitieve terugtocht is, juichen al met al te vroeg.

Stem voor de slechtste PvdA-lijsttrekker ooit

2012-01-27T10:16:00.001+01:00

Ambtenaren 2.0 en andere enthousiastelingen over sociale media roepen het al langer: politici lijken maar weinig van sociale media te begrijpen. Dat werd deze week weer eens duidelijk toen de PvdA besloot dat ook niet-leden mogen meestemmen over de nieuwe PvdA-lijsttrekker.

Ik stel bij deze voor om een totaal onbekend Kamerlid hiervoor te verkiezen. Laten we campagne voeren voor Eelke van der Veen, het PvdA-Kamerlid met de minste voorkeursstemmen (486) of een andere PvdA-er waar nog nooit iemand van gehoord heeft. Is het mogelijk dergelijke onbekende Kamerleden via open verkiezingen lijsttrekker te maken?

Dat kan in een wereld met sociale media heel gemakkelijk. Net als veel andere digitale projecten zullen de lijsttrekkersverkiezingen van de PvdA een beperkt publiek trekken van hooguit enkele tienduizenden mensen. Dat maakt dat er maar enkele tienduizenden mensen aan de campagne voor Eelke mee hoeven te doen om hem te kiezen.

Nu dat niet eens PvdA-leden hoeven te zijn, stel ik voor dat – laten we ruim schatten – 50.000 SP-stemmers zich aanmelden. Zij moeten een verklaring ondertekenen dat ze met de PvdA sympathiseren. Die tekenen ze allemaal, want die verklaring is gratuit en vroeger sympathiseerden deze burgers ook daadwerkelijk vaak met de PvdA. Er is vast nog wel wat sympathie van over.

Deze SP-ers moeten alleen nog een kleine bijdrage betalen. Nu weten we juist door de wereld van de sociale media dat burgers bereid zijn een kleine bijdrage te betalen om deel te nemen aan een grotere campagne. Dat deden ze bij Obama, en dat doen SP-stemmers wellicht ook bij een campagne om de PvdA stuk te maken met een weinig bekende of aansprekende lijsttrekker. Of gewoon om te pesten.

Het enige wat we nu nog nodig hebben is goed community management waarbij burgers massaal worden opgeroepen op de verkeerde kandidaat bij de PvdA-lijsttrekkersverkiezingen te stemmen. Gelukkig dienen zich bij dit soort verkiezingen altijd kansloze kandidaten aan die geen aansprekend profiel hebben.

En zo kunnen we met maximaal 50.000 mensen nu een hele politieke partij te gronde richten. Best handig, die ‘wisdom of the crowd’.

Achter de PVV (25): Hoofddoek in Oman

2012-01-21T11:48:00.000+01:00

“Ik vind dat de media daar wel een onderdeel van is. Het stelselmatig een beeld schetsen dat wij, laten we het maar wij noemen, dat wij racistisch zijn. Ja, dat is hun goed recht, maar het is niet zo. Ik heb niks tegen die mensen. Als ik op vakantie ga naar Bagdad en mijn vriendin moet een hoofddoek dragen, dan moet ze die dragen, dat is namelijk daar de cultuur dus dan moet je dat ook doen. Op het moment dat je hier komt dan ga je je aanpassen aan de Nederlandse normen en waarden en cultuur. Ik vind dat niet racistisch om te zeggen en ik vind dat de media daar wel aan meewerkt om Wilders en zijn stemmers af te beelden als dom, achterlijk en racistisch.” (interview 10)

De 34-jarige accountmanager uit Den Haag wist het wel. De PVV-stemmers worden vaak neergezet als intolerant en racistisch, maar dat is alleen maar een gevolg van de mediahetze tegen de PVV. Het is immers heel gewoon je aan te passen aan de cultuur van het land waar je heengaat. En dus moeten moslimvrouwen integreren in Nederland en hun hoofddoek afdoen, en dus moeten Nederlandse vrouwen in het Midden Oosten zich aanpassen door een hoofddoek op te doen.

Verwarrende tijd

Het is een verwarrende tijd, ook voor PVV-stemmers. Want nu blijkt opeens het omgekeerde: hoofddoeken zijn altijd fout, waar ze ook gedragen worden. Hoofddoeken symboliseren de onderdrukking van de vrouw en passen dus nergens. En het past de koningin al helemaal niet dat zij een hoofddoek draagt en zo de onderdrukking van moslimvrouwen legitimeert. Was getekend, Geert Wilders.

De Kamervragen van de PVV waren snel geschreven, en snel beantwoord. Die hoofddoek van Beatrix had iets te maken met respect voor de cultuur in Oman. Dat is het ideale antwoord wat ook veel PVV-stemmers zeer zou aanspreken. Iedereen moet immers respect hebben voor anderen, zo stellen PVV-stemmers die zich niet willen verbinden aan vreemdelingenhaat en racisme.

Negatief over hoofddoeken

PVV-stemmers redeneren meestal vanuit hun eigen perspectief, zoals wel meer burgers dat doen. De hoofddoek symboliseert in Nederland vooral de enorme veranderingen in de oude wijken en de bijbehorende immigratie- en integratieproblemen. In Nederland is er dus iets tegen hoofddoeken want deze zijn gerelateerd aan alles waar PVV-stemmers zich aan storen. Het is dan ook makkelijk om PVV-stemmers iets negatiefs over hoofddoeken te horen zeggen, terwijl de hoofddoek eigenlijk slechts een symbool is.

Maar hebben PVV-stemmers ook een uitgebreide visie op de relatie tussen de hoofddoek en de onderdrukking van de vrouw? We kunnen er ernstig aan twijfelen en weten al dat PVV-stemmers meestal niet geloven in de islamisering van Nederland. Zelfs PVV-politici zeggen dikwijls dat dit alleen een hobby van Geert Wilders is. Als Wilders maar vaak genoeg begint over de islamisering van Nederland, krijgt hij juist minder aanhangers dan meer. Misschien dat zelfs de Tweede Kamerfractie daarom nu kritiek begint te krijgen?

Te veel ganzen: pragmatisme of idealisme?

2012-01-13T12:37:00.001+01:00

Hoe moet GroenLinks zich profileren? Moet de partij kiezen voor een pragmatische of een idealistische koers? Laten we kijken naar een typisch GroenLinks-onderwerp. Vlak voor de kerst kwam staatssecretaris Bleker met een nieuwe natuurwet. Op voorhand zullen linkse kiezers verwachten dat dit niet de meest groene of diervriendelijke wet zal zijn. Niemand kent het voorstel, maar velen zullen wel een sterk vermoeden hebben: dit is niet een wet die in natuur gaat investeren. De natuur kan er met dit kabinet alleen maar op achteruit gaan.

GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff kwam met een persbericht: hij wil het verbod op het vergassen van ganzen verlengen, en wil dat de nieuwe natuurwet beperkingen stelt aan de jacht. Ganzen en andere dieren worden in het wetsontwerp van Bleker ‘vogelvrij’, aldus Grashoff. Bleker zou geen stappen zetten om het probleem van ‘te veel ganzen’ verantwoord op te lossen. Tot zover zal de linkse kiezer tevreden zijn. Maar hoe nu verder?

GroenLinkse oplossing

Wat is het probleem, wat is de oplossing en wat is de positie van GroenLinks? Over het probleem is Grashoff het eens met Bleker: er zijn te veel ganzen en daardoor gaan oogsten verloren en verdwijnen planten. Bleker wil kennelijk dat ganzen altijd afgeschoten kunnen worden. Wat men hier ook van vindt, iedere logisch denkende burger kan inzien dat dit een pragmatische oplossing is voor het probleem. Misschien een ongewenste, maar nog steeds een oplossing.

Wat is het alternatief van GroenLinks? Grashoff wil dat Bleker met een onderzoek komt hoe het ganzenbestand in de hand kan worden gehouden op een manier die meer rekening houdt met dierenwelzijn. Grashoff wil ‘een overtuigend deskundigenrapport’. Het moet duidelijk worden welke methode het minste dierenleed veroorzaakt. Een kritische burger zal zich afvragen: wat zou er uit zo’n rapport komen? Zal dat rapport bewijs leveren voor een andere, diervriendelijker oplossing? Een voorspelling.

Vermoedelijke uitkomsten

Ganzen kunnen op verschillende manieren gedood worden: door ze af te schieten of te vergassen. Dit is pragmatisch en effectief. Hiervoor bestaan geen goede alternatieven. Ganzen kunnen weliswaar ook op andere manieren gedood worden, bv. door ze gif te voeren, maar ook dit is niet diervriendelijk. Een andere oplossing is natuurlijke vijanden van ganzen in te zetten, maar ook wezels en vossen zullen voor overlast zorgen. En de gans gaat nog steeds op een onaangename manier dood.

Sommigen willen vermoedelijk dat er simpelweg minder ganzen worden geboren. Is het mogelijk ganzen massaal te steriliseren? Dat is onbegonnen werk, al is het maar omdat ganzen zich weinig aantrekken van landsgrenzen. Met andere woorden: we zijn weer terug bij het idee dat ganzen actief gedood moeten worden, en dat is altijd naar. Sommigen krijgen nooit de idealistische, diervriendelijke oplossing die ze zo graag willen.

Aanhang van GroenLinks

In het traditionele beeld van burgers, waarbij zij vooral inhoudelijk op partijen stemmen, maakt GroenLinks met dit soort manoeuvres – een deskundigenrapport – goede sier: de partij is veel natuur- en diervriendelijker dan Bleker, en wil streven naar groene en diervriendelijke oplossingen. Dit neemt de Partij voor de Dieren de wind uit de zeilen, en iedereen met een groen hart krijgt meer sympathie voor GroenLinks. Helaas is deze visie op burgers nogal achterhaald. Burgers zijn kritischer dan ooit en weten dat Grashoff met zijn rapport uiteindelijk geen gans kan sparen.

Burgers hebben feilloos door wat GroenLinks kennelijk niet doorheeft: GroenLinks werkt of mee aan pragmatische, realistische oplossingen omdat de partij invloed wil hebben, of GroenLinks is een getuigenispartij met idealistische voorstellen die vrijwel nooit werkelijkheid worden. Als GroenLinks geen keuze maakt – geen pragmatisme en geen alternatieven – zijn uiteindelijk zowel de pragmatische als de idealistische kiezers ontevreden.

De oppervlakkige en naïeve wereld van Uit de Kast

2012-01-11T11:20:00.000+01:00

Uit de Kast is weer begonnen. Arie Boomsma volgt jongeren die aan hun ouders en vrienden vertellen dat ze homoseksueel zijn. Er is een voorgesprek, dan zien we de coming-out en nog wat eerste reacties. Het programma is integer gemaakt, maar wat is het ongelofelijk oppervlakkig en naïef.

Vorige week was ik bij een vriendin in Berlijn. Zij heeft sinds kort een nieuwe vriend. Hij kwam langs, we dronken wijn en bespraken wat ons bezighield. Altijd denk ik weer: ‘oh ja, toch maar even in een bijzin melden dat ik op mannen val’. Dat voorkomt verkeerde vragen en daarmee allerlei ongemakkelijkheid. Dit is zo’n coming-out die niet door Arie Boomsma wordt opgenomen: er is te weinig emotie in het spel, het is te alledaags en de band tussen verteller en luisteraar is te vaag.

Doorlopend thema

Een coming-out is niet een moment, het is een doorlopend proces. Steeds weer kom je nieuwe mensen tegen en bij velen van hen moet er vroeg of laat iets worden meegedeeld of bevestigd. Maar Arie Boomsma kijkt alleen naar de meest gevoelige momenten, waar de verteller het meest breekbaar is en de consequenties het grootst.

Mijn coming-out bij Thijs (naam is gefingeerd) had daarom zo in het programma gepast. Ik was 21, student en ‘uit de kast’. Dat betekende vaak: ‘niets erover vertellen’. Net als voor de coming-out dus. Thijs wist van niks, maar mijn verliefdheid was er niet minder om. Na twee jaar kozen we verschillende specialisaties en zouden we elkaar nog maar nauwelijks zien. Een alledaags moment werd een moment wat Thijs niet snel zal vergeten. Ik had het niet gepland, maar wilde het opeens gewoon kwijt: ‘Thijs, ik ben al twee jaar ontzettend verliefd op je’.

Kwetsbaar

Natuurlijk gaat het wel wat verder om te horen dat een jongen verliefd op je is, dan dat een mede-voetballer of klasgenoot homo is. Maar de overeenkomsten zijn talrijk: de kwetsbare verteller doet iets wat relaties potentieel stuk maakt, terwijl hij ook kan zwijgen. De tegenpartij heeft alle vrijheid een genadeloos oordeel te vellen. De verteller mag afwachten of hij geaccepteerd wordt. Homoseksualiteit komt op zo’n moment opeens heel dichtbij, voor hetero’s die er nooit over hadden nagedacht.

Thijs’ reactie was exemplarisch voor het programma: aardig en begrijpend. In je gezicht zegt men zelden iets onaardigs over je seksuele voorkeur. Thijs zei dat hij dacht dat het heel frustrerend voor mij moest zijn. Ik voelde me erkend in mijn gevoel. Verder was het zinloos, want Thijs’ vriendin stond verderop te wachten, maar het voelde toch goed. Ik was trots op mijn eerlijkheid en blij met Thijs’ begrijpende woorden.

Volgende episode

Maar het gaat natuurlijk niet om de eerste woorden, maar om wat er daarna komt. Ik heb Thijs nooit meer gezien. Thijs en ik zijn nu via LinkedIn verbonden, maar op mijn vraag hoe het ging kreeg ik geen antwoord. Thijs is geen homohater, hij is tolerant en liberaal, en ik denk dat hij me mag en respecteert om wie ik ben. Wat vindt Thijs er nou eigenlijk van? Ik heb geen idee.

Deze week kwam Daan (19) uit de kast bij zijn voetbalvrienden. Die hadden niet bepaald homovriendelijke standpunten. Maar ze weten allemaal – net als Thijs – hoe ze moeten reageren. Het was ‘heel goed dat Daan nu open kon zijn’ en ‘zichzelf’ en ‘niet meer hoefde te liegen’. Maar een goede vriend dacht aanvankelijk dat de coming-out een grapje was en zei: ‘dan hoef ik je niet meer te zien’. Later stroomden zijn tranen rijkelijk. Wat denkt die jongen?

Niet meer uitschelden

Toen was er een borrel zoals die er altijd was na de training. Eind goed, al goed. De suggestie was dat de voetbalvrienden toch tolerant zijn en nu beter nadenken wat ze zeggen. ‘Homo’ is geen scheldwoord meer. Maar wat moeten we ervan denken dat ‘mattie’ in het begin homo’s ‘vies’ vindt en een ander zegt dat het ‘niet zijn soort mensen zijn’? Dat is opeens veranderd nu medespeler Daan op jongens blijkt te vallen? Als je dat gelooft, heb je wel een heel naïef beeld hoe gemakkelijk mensen van mening veranderen.

Met een klein beetje kennis van sociale wetenschap weet je dat wat mensen zeggen altijd mede bepaald wordt door de situatie waarin ze zich bevinden en het publiek waar ze tegen spreken. Als Daan er niet is, zijn uitspraken anders. Bij al die lovende woorden staat niet alleen de camera er bovenop, maar het is ook een situatie waarin je niets aan Daan ziet. Straks heeft Daan een vriend, loopt hij hand in hand door Tilburg en misschien zoent hij zijn vriend dan wel een keer. Dan kijkt ‘mattie’ met een vies gezicht nog steeds snel de andere kant op.

Leren te leven met homo’s

Reacties op homoseksualiteit zijn heus niet altijd alleen maar negatief, zoals jongeren als Daan verwachten. Maar homoseksualiteit wordt ook niet zo klakkeloos geaccepteerd als Uit de Kast suggereert. Vaak zijn reacties neutraal, afwachtend, dubbelzinnig en twijfelend of negeert men het onderwerp. Deze superpersoonlijke ontboezemingen roepen twijfel, teleurstelling en verwarring op. Met name heteromannen kunnen er echt niet allemaal mee omgaan. Dat bleek ook wel als je beter luisterde naar Daan’s vrienden. Homo’s moeten wel van hen afblijven. Bovendien kun je er beter eerlijk over zijn dan ‘dat je iedereen voor de gek houdt’. Dat laatste is geen positieve uitspraak als je eerder zei dat ‘homo’s jouw mensen niet zijn’.

Homoseksualiteit wordt – ondanks de wensen van de Gaykrant, het COC en Arie Boomsma – nooit helemaal gewoon. Dat was het zelfs voor Daan niet, en daar is hij niet de enige in. Mensen moeten alleen leren met homoseksualiteit om te gaan door zich in te leven in anderen en open over mogelijke taboes te praten. Wat dat betreft zendt Uit de Kast het meest oninteressante deel van coming-outs uit. Want het gaat er natuurlijk om hoe de voetbalboys er de komende maanden mee leren leven.

Achter de PVV (24): Ondertussen in de provincie

2012-01-08T17:53:00.000+01:00

In 2011 deed de PVV voor het eerst mee aan de provinciale statenverkiezingen. Het werd een groot succes: de PVV won overal zetels, en werd in Limburg zelfs de grootste partij. De PVV ging er meeregeren. De vraag is natuurlijk: wat gebeurt er zoal in Limburg, nu de PVV meeregeert? Verandert er echt iets? Laten we eens kijken naar een echt Limburgs onderwerp.

In 2006 werd als proef een nieuwe treinverbinding gerealiseerd tussen Maastricht en Brussel. De Belgische spoorwegen zouden de verbinding uitvoeren. Vlak voor de Belgische grens lag nog wel een klein Nederlands station met een kort perron waar de nieuwe Intercity niet kon stoppen: Eijsden. Het station werd gesloten en er kwam een busverbinding voor in de plaats. Onderzoek liet zien dat Eijsdense reizigers er niet eens ontevreden over waren: er kwamen meer bussen dan er ooit treinen waren geweest.

Punctuele ramp

Maar de Belgische spoorwegen moeten bezuinigen en de verbinding met Maastricht bleek een ramp omdat treinen standaard grote vertraging kregen. De NMBS stopte dan ook met de verbinding, en er kwam een stoptrein naar Luik voor in de plaats. Die trein kan wel stoppen op het korte perronnetje van Eijsden, en het station ging afgelopen december dan ook weer open.

De vraag is natuurlijk: aan wie hebben de Eijsdenaren dit te danken? Is het wellicht gekomen door de inbreng van de PVV, die stelt dat door het optreden van haar gedeputeerden het station weer in gebruik is genomen? Volgens fractievoorzitter Laurence Stassen hebben andere partijen jarenlang alleen maar actie gevoerd, maar niets ondernomen om het station weer open te krijgen. De PVV voegt echter de daad bij het woord.

De SP heeft inderdaad actie gevoerd om het station weer open te krijgen. De SP kan als bewijs zelfs een foto laten zien. De SP-Statenfractie heeft twee maanden voor de heropening nog met buurtbewoners geprotesteerd om het station weer open te krijgen. ‘Actie voeren werkt!’ roept de SP.

Verdienste van de PVV?

De SP stelde ook vragen in het Limburgse parlement in mei 2011. Zij wilden toen al weten of het station heropend kon worden. Het antwoord was veelzeggend: ‘Als Provincie zijn wij noch bevoegd gezag voor de spoorverbinding noch partij in het contract tussen beide spoorwegmaatschappijen. Daarmee bestaat er voor ons geen formele mogelijkheid om te interveniëren in of invloed uit te oefenen op deze afspraken.’ Of in gewoon Nederlands: de NS en de NMBS moeten uitmaken of er een trein in Eijsden stopt, de provincie gaat er niet over.

Als de proef met de Intercity was gelukt, was station Eijsden nooit heropend. Het station behoort niet tot het hoofdspoorwegnet en staat niet in de concessie van de NS. Bovendien is de verbinding verliesgevend. De Belgische Spoorwegen stoppen er om onduidelijke redenen toch, maar als ze daar morgen weer mee stoppen kan Nederland er niets aan doen, behalve natuurlijk de portemonnee trekken.

Conclusie: de PVV roept niet alleen in Den Haag een hoop, maar doet dat ook in de provincie. Overal moet ook de PVV rekening houden met de harde werkelijkheid dat zij niet overal invloed op heeft. De PVV loopt het permanente risico dat haar achterban daar nog eens achterkomt en alsnog wegloopt. Voor de PVV is het maar goed dat veel burgers nooit dit soort vragen stellen.

Bezuinig Ambtenaar 2.0 weg

2012-01-03T15:27:00.000+01:00

Ambtenaar 2.0 staat onder druk. Zou het project om ambtenaren aan het twitteren te krijgen na drie jaar eindelijk sneuvelen? Laten we hopen op een zinvolle bezuiniging.

Wat je ook van Ambtenaar 2.0 vindt, ze hebben hun PR goed op orde. Meteen verscheen er in de Volkskrant een positieve beschouwing dat het project juist bezuinigingen heeft opgeleverd. Sociale media stimuleren immers de samenwerking, genereren nieuwe ideeën en ga zo maar door. Je hebt al die fantasieverhalen ongetwijfeld al honderden keren gehoord.

Hoe komt het dat deze verhalen steeds weer worden verteld zonder enige onderbouwing? De auteur van het stuk suggereert dat Ambtenaar 2.0 de overheid goedkoper en efficiënter laat werken, maar komt met geen begin van bewijs. Waar blijven de miljoenenbezuinigingen die via Twitter zijn ontstaan? Heeft heel ambtelijk Nederland ze gemist?

Farshad Manjoo schreef de een boek met de veelzeggende titel ‘True enough’: voor veel burgers gaat het erom dat ze denken te weten hoe de wereld in elkaar zit. Feitelijke informatie is daarbij niet belangrijk, het gaat om hun eigen indrukken. Zo denken sommigen dat 11 september een complot is van de Amerikaanse overheid en denken anderen dat je van HIV geen AIDS krijgt. Dat ze dit zelf geloven is voldoende bewijs.

En zo denkt ook een clubje ambtenaren en adviseurs dat Ambtenaar 2.0 veel heeft opgeleverd. De indicaties zijn tegengesteld: overheden gebruiken sociale media ouderwets, namelijk als zendmedium, en wijken daarbij nauwelijks af van politici en burgers. Er is nu geen voedingsbodem om als overheid anders te gaan werken.

Inderdaad, er zijn allerlei projecten gestart. Als die enorme effecten hadden gehad, hadden we daar in de media uitgebreid over gelezen en waren die projecten elders herhaald. De resultaten vielen gewoon tegen, waren onduidelijk, hadden geen meerwaarde en dus was er ook geen ambtenaar die die projecten elders wilde vervolgen.

Maar gelukkig heeft Ambtenaar 2.0 wel het wonderinstrument PR ter beschikking. Als je maar lang genoeg roept dat ambtenaar 2.0 veel heeft bereikt, gaan mensen het in onze ‘post-fact society’ vanzelf geloven. Het zou goed zijn als Rutte daar doorheen prikt.

Achter de PVV (23): Het politieke moment van 2011

2011-12-30T15:35:00.001+01:00

Wat is het politieke moment van 2011? Het kan alleen maar gaan over de PVV, want die partij maakt de meeste tongen los. Maar het moment van 2011 is niet een moment met Geert Wilders, niet met de dissidente Hero Brinkman, en ook niet een van de vele PVV-ers die uit de partij stapten. Het is een schijnbaar onbeduidend debat met een relatief onbekend PVV-Kamerlid: Lilian Helder. Dit debat toont precies aan wat het probleem rond de PVV is.

Helder zette in maart 2011 in de Tweede Kamer uiteen dat er volgens de PVV minder taakstraffen moeten komen en meer gevangenisstraffen. Tegenstanders denken dat gevangenisstraffen tot meer recidieven leiden dan taakstraffen. Helder vond dat taakstraffen en gevangenisstraffen niet met elkaar vergeleken konden worden. Sharon Gesthuizen van de SP meldde dat ze deze redenering van een bedenkelijk niveau vond. De PVV had sowieso nooit vertrouwen in statistisch onderzoek?

PVV-miep en statistiek

De reacties spraken boekdelen. Het fragment op YouTube kreeg als titel ‘PVV-miep snapt statistiek niet’. Op YouTube kunnen we honderden reacties lezen waarin afkeuring wordt uitgesproken over Helder, die ‘een te laag IQ zou hebben om in de Kamer te zitten’ en ‘een achterlijke doos’ zou zijn.

En nu terug naar de werkelijkheid. Wat gebeurde er echt?

Lilian Helder zei op een onhandige manier dat twee groepen met elkaar worden vergeleken die bij aanvang al niet vergelijkbaar waren. Als zware criminelen een gevangenisstraf krijgen, en lichte criminelen een taakstraf, kan het best zijn dat de mensen met een taakstraf minder recidiveren, maar dit zegt dan misschien meer over hun voorgeschiedenis dan over hun straf. Dat wist Gesthuizen natuurlijk ook wel, maar zij wist daarnaast dat Helder haar punt niet goed over het voetlicht kreeg, en dus dat het prijsschieten was.

Laaggeletterde dombo’s

Waarom is dit het belangrijkste politieke moment van 2011? Het debat zelf is niet zo interessant, de reacties des te meer. Dit zijn de reacties die burgers altijd krijgen als ze met een of meerdere PVV-standpunten sympathiseren. In het positiefste geval worden ze neergezet als laag opgeleid, in het negatiefste geval als idioot, dom of seniel. Het probleem van deze PVV-aanhangers is dat ze vaak inderdaad minder opleiding en minder debatervaring hebben dan anderen, en zich daarom relatief slecht tegen dit soort aantijgingen kunnen verdedigen. Ze lijken om die reden ‘dom’.

Ik ben geen aanhanger van de PVV. Maar het debat met de PVV moet wel eerlijk gevoerd worden. Lilian Helder laat zien dat het voor veel mensen helemaal niet uitmaakt wat PVV-ers zeggen, ze hebben hun mening al over hen klaar: ze zijn dom. Als we niet naar PVV-stemmers willen luisteren – wat niet hetzelfde is als hun voorstellen uitvoeren – levert dat alleen maar meer boosheid op onder die aanhangers. De case rond Lilian Helder laat onomstotelijk zien dat velen PVV-aanhangers sowieso niet serieus nemen, wat ze ook zeggen. Het is om die reden niet moeilijk te voorspellen dat de peilingen voor de PVV in 2012 alleen maar zullen stijgen.

Achter de PVV (22): Wat bezielt Paul Rosenmöller?

2011-12-23T13:17:00.002+01:00

“Een jaar geleden werd het kabinet Rutte geïnstalleerd. Een minderheidskabinet dat kan regeren dankzij de gedoogsteun van de PVV. De standpunten van de PVV: tegen Europa, tegen de islam en immigratie, en de nadruk op nationalistische normen en waarden, hebben bij meer politieke partijen in Europa voor electoraal succes gezorgd.”

Met deze woorden begint Paul Rosenmöller zijn vier reportages over het populisme in Europa. Rosenmöller kijkt hoe het de populisten van het Hongaarde Fidesz, de italiaanse Lega Nord, het Franse Front National, de Deense Volkspartij en de Zweden Democraten vergaat. Zo loopt hij door Kopenhagen en vertelt dat Denemarken de afgelopen tien jaar is geregeerd door een minderheidskabinet met gedoogsteun van ‘de Deense PVV’: ‘wat gebeurt er in zo’n samenleving hier in Denemarken, als zo’n Deense Volkspartij tien jaar lang aan de macht is?’

Slachtoffers van rechts

Dit is een belangrijke vraag en dus is het ook interessant om te zien welk antwoord Rosenmöller geeft. Helaas blijkt dat antwoord voorspelbaar. In elke aflevering komen de slachtoffers van de populisten aan het woord: Roma die in Hongarije voor hun uitkering zwaar maar nutteloos werk moeten doen, een Marokkaan die in Verona niet kan rondkomen, een Deense asielzoeker die geen verblijfsvergunning krijgt terwijl hij goed geïntegreerd is, en een Deens-Afrikaans stel dat in Zweden gaat wonen omdat de man geen Deense verblijfsvergunning kan krijgen. We horen ook wat protesteerders die ander beleid willen.

Rosenmöller bezoekt ook de politici en ondervraagt hen kritisch. Een parlementariër van de Hongaarse Fidesz-partij, burgemeester Flavio Tosi van Verona, Een Deens en Zweeds gemeenteraadslid, en vertegenwoordigers van het Front National uit Carpentras, waar het Front een grote partij is geworden. Zij vinden van zichzelf dat ze het goed doen. Ook komen enkele aanhangers aan het woord: een Franse wijnboer mag uitleggen waarom hij Front National stemt en enkele Hellas Verona-aanhangers vertellen dat ze hun Lega Nord-burgemeester goed vinden. Die laatsten vinden hem goed omdat hij de voetbalclub sponsort en de criminaliteit aanpakt.

Reis zonder opbrengst

En dat was het dan. Rosenmöller heeft een reis door Europa gemaakt, heeft allerlei mensen gesproken en datgene in kaart gebracht wat ieder weldenkend mens had kunnen bedenken: met rechtspopulisten aan de macht krijgen asielzoekers minder rechten, wordt er harder tegen criminaliteit opgetreden en als een partij als Fidesz een meerderheid haalt, nemen ze vreemde wetten aan. En dat alles levert onder veel burgers boze reacties op, want niet iedereen is het met de rechts-populisten eens. Was dat nou waar een hele reportageserie over gemaakt moest worden?

De vraag die Rosenmöller natuurlijk had moeten beantwoorden was: wat vinden de Hongaren die massaal op Fidesz stemden van de maatregelen om de Roma op deze manier aan het werk te zetten? Hoe bezien de inwoners van Verona de daden van hun burgemeester als ze ervaren dat minderheden tweederangs burgers zijn geworden? En wat vinden de stemmers op de Deense Volkspartij ervan dat Denen met een buitenlandse partner nu naar Zweden immigreren vanwege de Deense immigratieregels?

Rosenmöller had al deze groepen in het vizier, en hij had ze samen kunnen brengen, maar hij deed het niet. Dat populisten allerlei vreemd beleid voorstaan, dat wisten we al. De vraag is natuurlijk: wat denken aanhangers van die populisten ervan als ze dat beleid werkelijkheid zien worden? Dat had pas echt spannende televisie opgeleverd.

Achter de PVV (21): PVV-lid worden?

2011-12-16T20:31:00.001+01:00

“Misschien dat ik in mijn hele leven een paar keer heb gestemd en misschien één keer op het CDA. Maar ik ben er in ieder geval lid van geweest een paar jaar geleden. Omdat ik dacht van: ‘misschien moet ik ook maar in de politiek, hè?’ Want ik heb over alles een visie etc. En dan zeggen ze tegen mij: ‘ja, maar je doet niks’. Toen ben ik toch even wezen kijken, maar toen heb ik voor mij de conclusie getrokken: ‘politiek is niks voor mij’.” (interview 4)

De zestigjarige docent is een van de anderhalf miljoen PVV-stemmers die de afgelopen maanden niet de moeite heeft genomen lid te worden van de Vereniging voor de PVV, die streed voor democratie binnen de PVV. De vereniging hoopte dat velen lid zouden worden van de vereniging. Dit zou een signaal aan Wilders geven dat de PVV voortaan ook leden toe zou moeten laten. Wilders haalde zijn schouders erover op.

Minder dan dertig leden

Wat bleek deze week? Er zijn minder dan dertig PVV-stemmers lid geworden van de vereniging, en daarom concludeert de vereniging dat ze geen bestaansrecht heeft. PVV-stemmers lijken geen behoefte te hebben aan democratie en zijn vaak impulsieve stemmers, zo luidt de conclusie. Hero Brinkman zou met zijn initiatieven om de PVV te democratiseren ongelijk hebben.

Het voormalige CDA-lid die nu PVV stemt laat zien waarom dit weinig verrassend is: burgers willen sowieso geen lid worden van een politieke partij. Alweer bewijs dat PVV-stemmers niet echt anders zijn dan stemmers op ‘gewone partijen’: het zijn beide zwevende kiezers die een losse band hebben met hun volksvertegenwoordigers, en waarbij de partij elke verkiezing weer hun steun moet verdienen. Lid wordt je pas als je politiek carrière wilt maken.

LPF-toestanden

Is het slecht voor de PVV om geen leden te hebben? Wilders wijst op LPF-toestanden die zouden uitbreken als de PVV een gewone partij wordt. Maar vooralsnog heeft de PVV al genoeg LPF-toestanden zonder leden: deze week blijkt de vijfde zetel van de PVV in het Europees Parlement te gaan naar de eerder opgestapte Daniël van der Stoep, maar hij is bij de PVV niet meer welkom. In de Haagse gemeenteraad werd vice-fractievoorzitter Arnoud van Doorn plotseling de deur uit gezet. Het gebrek aan leden kan de PVV geen LPF-toestanden besparen.

Het zijn precies deze incidenten met PVV-politici die PVV-stemmers tegen de borst stuiten en die hen doen besluiten geen PVV meer te stemmen. Wil de PVV blijven bestaan, zal ze dit probleem moeten oplossen. Dit is vrijwel onmogelijk, maar het helpt in ieder geval niet dat de PVV een politbureau instelt om kandidaten uit te zoeken. Om te weten wat voor vlees je in de kuip hebt, heb je heel veel informele bijeenkomsten nodig waar je kunt zien welk vlees je in de kuip hebt. Dat voorkomt niet alle problemen, maar wel een paar.

Ja, heel saai en ouderwets, zo’n ledenstructuur met vergaderzaaltjes. Er is ook geen PVV-stemmer die erom maalt, maar om die stemmers binnen te houden, zal het vroeg of laat toch moeten.

Boze mevrouw

2011-12-16T20:29:00.001+01:00

Ik zat eens in een discussie bij Ambtenaar 2.0 waar we spraken over twitterende politieagenten. Er zijn nogal wat argumenten tegen dit fenomeen. Er is weinig reden aan te nemen dat twitteren iets bijdraagt aan het vangen van boeven. Het gaat er vooral om burgers die niet geloven dat de politie zinvol werk doet dat ‘besef’ alsnog bij te brengen.

Ik meldde bij de discussie iets dergelijks, en werd ruw verstoord door een mevrouw uit het publiek. Hoe haalde ik het in mijn hoofd te ontkennen dat twitterende politieagenten effectief zijn? Zij had er zelf een voorbeeld van dat ze iets had kunnen doorgeven aan de wijkagent, dus daarmee was het nut van Twitter voor de politie toch wel bewezen.

Het gaat me niet om de vraag of deze individuele observatie de algemene theorie over het nut van twitterende politie-agenten kan bewijzen, want dat is evident niet het geval. Een interessantere vraag is: waarom wordt die mevrouw zo boos?

Het antwoord is: deze mevrouw voelt zich aangevallen omdat ik haar ervaring niet lijk te erkennen. Immers: zij heeft wel zinvol twitter-contact met een agent gehad, en dus irriteert het haar dat ik zeg dat dat in feite onmogelijk is. Ik doe alsof haar ervaringen er niet toe doen.

Dit illustreert het belangrijkste probleem van de discussie over sociale media. Deze mevrouw is aanwezig en kan publiekelijk haar boosheid uiten. De vraag is natuurlijk: hoe boos zijn al die mensen die hun wijkagent niet konden bereiken omdat hij met precies deze mevrouw stond te twitteren? Of breder: profiteert iedereen in gelijke mate van de twitterende wijkagent?

In de moderne democratie hebben we twee soorten burgers: een groep die zijn meningen ons de hele dag opdringt en die geen tegenspraak duldt, en een groep die helemaal niet gehoord wordt en die koest wordt gehouden met het smoesje dat ze ook maar moeten twitteren.

Het lijkt me voor deze mevrouw nuttiger zich kwaad te maken over het feit dat de tweede groep systematisch door de eerste groep van participatie-elites wordt overschreeuwd.

Achter de PVV (20): U zeggen tegen de meester

2011-12-09T10:30:00.001+01:00

“Niet te veel lullen en een keer wat gaan doen. Maar nu denk ik niet dat het goed gaat komen. Als je nu al ziet hoe de volgende generatie er alweer bij loopt. Zoals schijt aan alles hebben en op 16-jarige leeftijd al alles roven wat los en vast zit, dan denk ik niet dat het goed gaat komen in een X aantal jaar. (…) Het begint bij de opvoeding, maar ja als de ouders al geen opvoeding genoten hebben, dan zal je toch ergens moeten ingrijpen. En als het allemaal steeds armer wordt, dat zit er natuurlijk aan te komen, iedereen gaat er op achteruit, achteruit, achteruit, achteruit en alles wordt alleen maar slechter en slechter. En die kinderen moeten ook steeds meer voor hunzelf gaan zorgen. Op den duur krijg je gewoon meer tuig. Jongeren blijven langer op straat hangen, want thuis is het ook niks. Is het ook bar en boos, omdat ja gaat het ook niet denderend. Jongeren hebben ook geen zin meer om naar school te gaan, want ja ze moeten geld verdienen.” (interview 22)

De HBO-student uit Rotterdam maakt zich zorgen over de generatie waar hij zelf ook toebehoort: ‘de jeugd van tegenwoordig’. Er glijden allerlei jongeren af, ze komen in de criminaliteit terecht en dat is maar moeilijk op te lossen. Wat nu?

Beleefdheid

Zou het voorstel van PVV-Kamerlid Harm Beertema dat docenten voortaan met u aangesproken moeten worden een oplossing zijn? Het is makkelijk om te zeggen van niet: dit voorstel heeft maar weinig relatie met het ‘tuig’ waar de bovenstaande HBO-student het over heeft. En de PVV is zelf toch ook niet fatsoenlijk? GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver had kritiek op het voorstel, en kreeg van Beertema te horen dat hij niet naar GroenLinks wil luisteren, omdat hij GroenLinks-ers ziet als aanhangers van dictator en massamoordenaar Pol Pot.

Wat blijkt als je PVV-stemmers open bevraagt over hun politieke voorkeuren? Dan komen er twee belangrijke thema’s naar boven: de multiculturele samenleving, en de meer algemene verandering van de maatschappij: mensen zouden hun verantwoordelijkheid niet meer nemen, burgers profiteren wel van allerlei voorzieningen waar ze niet zelf aan bij willen dragen, de verdeling van publieke middelen is vaak onrechtvaardig en burgers missen normale omgangsvormen. PVV-stemmers willen dat normen die vroeger golden weer terugkomen in het publieke domein.

Maatschappelijke onderstroom

De verwijdering van veel politieke partijen ten opzichte van deze maatschappelijke onderstroom kan nauwelijks worden overdreven. Deze kloof komt naar voren als hoogopgeleiden massaal juichen dat Lodewijk Asscher de nieuwe leider van de PvdA zou moeten worden, terwijl hij voor veel burgers de zoveelste nietszeggende PvdA-er is. En hetzelfde fenomeen zien we aan de reacties op Beertema’s voorstel, want dat voorstel zou onuitvoerbaar en hypocriet zijn.

Maar Beertema’s voorstel gaat wel precies in op een zorg van veel mensen in het land. Misschien is het onuitvoerbaar, maar dat maakt het voor burgers niet minder wenselijk. Beertema doet als individu wat de PvdA als partij niet lukt: met een aansprekend voorstel komen voor aanzienlijke groepen burgers. En is het een probleem dat Beertema dan – onfatsoenlijk – begint te roepen dat GroenLinks-aanhangers fans zijn van Pol Pot? Nee, want de meeste burgers weten helemaal niet wie Pol Pot was.

Achter de PVV (19): De crisis in de PvdA is nog lang niet voorbij

2011-12-02T01:35:00.000+01:00

“Je kunt zien dat deze tijd parallellen vertoont met het begin van het socialisme, toen het financieel kapitalisme ervoor zorgde dat allerlei verhoudingen onder druk kwamen te staan, dat mensen zich niet meer gezien voelden, en daartegenover staan waarden, dat zijn de waarden van de sociaaldemocratie. Dus wat we doen is, we kijken: wat waren die waarden? Bestaanszekerheid, verheffing, recht op respect voor wat je doet aan werk. En wat zouden die nu moeten betekenen? En dan merk je dat dat hoogst actueel is, dat dat eigenlijk precies is… allerlei dingen hebben een prijs, maar die prijs zegt niet altijd iets over de waarde.”

Aan het woord is Lodewijk Asscher, PvdA-wethouder in Amsterdam en voorzitter van de Wiardi Beckman Stichting. Hij was afgelopen zondag te gast in Buitenhof. Wat wilde Asscher eigenlijk aan Nederland meegeven? Hij wil een nieuw verhaal voor de PvdA met een andere manier van politiek bedrijven, een andere publieke sector en een andere economie.

Een ander Nederland

In mijn woorden komt het erop neer dat burgers moeten kunnen merken dat er iemand van de PvdA voor hen opkomt en zaken regelt. Dus mag de PvdA nooit accepteren dat scholen slecht zijn: zij moet de problemen oplossen. De politiek moet niet zeggen dat iets moeilijk en onoplosbaar is want dat is het niet. De PvdA moet elke dag bezig zijn de samenleving mooier te maken. Burgers moeten meer macht, meer waardering en meer zekerheid krijgen.

Enthousiasme was er alom. Diverse twitteraars herhaalden uitspraken van Asscher. Anderen vonden dat Asscher de nieuwe PvdA-leider moet worden. Een enthousiasteling twitterde: ‘Toen Lodewijk Asscher in Buitenhof op TV verscheen, brak in Hoorn de zon door. Toeval?’ Wouke van Scherrenburg: ‘ik ga er niet over maar de PvdA heeft met Lodewijk DE leider in huis’. Jaap Jansen wilde weten wanneer Asscher Cohen zou opvolgen en volgens Nausicaa Marbe presenteerde Asscher zichzelf als de volgende sociaaldemocratische leider.

Wat heeft dit met de achterban van de PVV te maken? Heel veel. Veel PVV-stemmers komen van de PvdA en zullen dus door de visie van Asscher geïnspireerd moeten worden. Zal dat lukken? Het maakt niet eens uit of Asscher of Cohen de nieuwe visie vertelt, want er keert niet één PVV-stemmer terug. Voor burgers met beperkte politieke kennis gelden de bovenstaande woorden van Asscher voor ongeveer elke partij. Het is geen onderscheidende boodschap en adresseert bovendien op geen enkele manier de zorgen die PVV-stemmers hebben: over integratie, immigratie, criminaliteit en de eurocrisis.

Partij der hoger opgeleiden

Maar hoger opgeleide partijkaders en twitteraars zien de visie van Asscher gelukkig wel zitten. Zou dat misschien komen omdat de gepromoveerde Asscher een typische representant is van de hoger opgeleiden binnen de PvdA? Clairy Polak suggereerde dat er in de PvdA een grote verwijdering gaande is tussen intellectuelen en de werkvloer. Asscher antwoordde:

“De kracht kan zijn, was en moet zijn dat de slimste denkers hun denken ter beschikking stellen aan de publieke zaak, in die Partij van de Arbeid een plaats vinden, waardoor je voor iedereen het beter maakt. Je moet juist trots zijn op die kracht in zo’n partij. Het domste wat je kan doen is zeggen: ‘goh, we hebben hier te veel slimme…’ Nee, laten we die gebruiken. Maar laten we die gebruiken om een samenleving te bouwen die voor iedereen beter is dan nu.”

De ‘aanstaande PvdA-leider’ Asscher sprak bij Buitenhof niet alleen een visie uit waarmee alleen goed geïnformeerde hoger opgeleiden worden aangesproken, hij maakt ook nog eens expliciet dat de PvdA er vooral is voor hoger opgeleiden die een politieke carrière willen. Hoger opgeleid Nederland applaudiseert, maar de PvdA wint daar geen PVV-stemmer mee terug.

Participerend publiek gevraagd

2011-11-30T11:12:00.000+01:00

Deze week is het Open Innovatie Festival. In diverse gemeenten zijn presentaties te bezoeken over innovatie in het publieke domein: van onderwijs tot zorg, van vrijwilligerswerk tot politiek. Dit festival, en de vele projecten die er worden besproken ademen allemaal de sfeer van de participatieve democratie: een democratie waarin alle burgers echt meedoen.

Hoe realistisch is deze visie dat burgers binnenkort massaal mee gaan denken en innoveren in het publieke domein? Voor een eerste antwoord moeten we kijken naar de bezoekers van dit soort bijeenkomsten.

Afgelopen vrijdag was er een soortgelijke bijeenkomst over digitale democratie van Waag, BendeBurgers en Netwerkdemocratie. Er kwamen wat algemene praatjes langs van sprekers als Farid Tabarki en Thierry Baudet, die vertelden over versleten begrippen als decentralisatie, invloed en transparantie.

Er was een groot aantal geïnteresseerden in digitale democratie op de bijeenkomst afgekomen, hongerig naar nieuwe voorbeelden en inzichten. Die kwamen niet: het bleef bij het herhalen van oude inzichten en trends, die iedereen allang kende. Niemand die er iets van zei.

Dit soort bijeenkomsten ademt de sfeer dat burgers meer zelf gaan doen en dat de maatschappij steeds participatiever wordt. Maar als geïnteresseerden op dit terrein in een zaaltje zitten en worden overvoerd met onderwerpen en inzichten die ze allang kennen en waarmee ze geen stap verder komen, is er niemand die ‘participatief’, ‘open’ of ‘co-creërend’ aan de bel trekt.

Dat is ieders goed recht natuurlijk, maar houd dan op te praten over burgers die allemaal iets kunnen bijdragen en nieuwe ideeën hebben. Als ambtenaren 2.0 en andere geïnteresseerden in sociale media deze visie niet in de praktijk kunnen brengen, dan wordt het met de gemiddelde ongeïnteresseerde burger al helemaal niets.

Dus: als je deze week naar het Open Innovatie Festival gaat en je hoort weer die verhalen die je al honderd keer eerder gehoord hebt: breng de participatieve democratie eens in de praktijk met wat scherpe vragen en start eens met de echte co-creatie. Dan wordt het pas echt een uitdagende week.

Achter de PVV (18): De PVV wint altijd

2011-11-25T22:24:00.001+01:00

Onlangs pleitte PVV-Kamerlid Dion Graus voor een perspolitie. Hij stond al aan de wieg van de dierenpolitie, maar nu was het volgens Graus ook tijd voor een politie die de hufterigheid en schofterigheid van journalisten aan gaat pakken. Het bleek een grapje. Een week eerder was Graus uit de parlementaire enquêtecommissie Financieel Stelsel gestapt. Naar eigen zeggen omdat hij geen kritische vragen mocht stellen over bonussen. Al snel suggereerde de NOS dat Graus om heel andere redenen was weggelopen: hij zou zich slecht hebben voorbereid.

Maar daar klopte niet zoveel van. In het fimpje van de NOS was te zien hoe Graus aan oud ABN-topman Schmittmann vroeg of het verstandig was geweest om enkel ABN AMRO te nationaliseren. Het leek een domme vraag. ABN-AMRO was toch genationaliseerd? vroeg Schmittmann. Volgens Naema Tahir blijkt dat journalisten dit voorval klakkeloos overschrijven zonder het hele verhoor te bekijken. Bloggers doen dat ook. Graus vroeg of niet beter alleen ABN-AMRO genationaliseerd had moeten worden, zonder de Nederlandse delen van Fortis (op 12.40). Een zinnige vraag.

Reputatieschade

In Buitenhof stelde Naema Tahir voor dat de media aansprakelijk te stellen voor de reputatieschade die iemand als Graus in dit geval loopt. PVV-aanhangers vinden het wellicht een goed plan, want de media hebben het volgens hen steeds weer op de PVV gemunt. In werkelijkheid is er echter helemaal geen sprake van reputatieschade, maar juist van een verbeterd PVV-profiel. Hoger opgeleide journalisten, krantenlezers en partijleden kunnen zich dit niet voorstellen, want de NOS heeft nu toch – weliswaar ten onrechte – laten zien dat Dion Graus een sukkel is? Kan de PVV daarvan profiteren?

Het antwoord is ja. Er zijn drie mogelijkheden: (1) PVV-stemmers hebben het filmpje van de ‘blunderende Graus’ gezien, (2) zij hebben daarnaast Graus’ ontkenning van deze ‘blunder’ gehoord, of (3) zij hebben ook op de een of andere manier vernomen dat er daadwerkelijk slecht is geknipt. Welk effect heeft dit alles op de PVV-aanhang? Drie keer is het resultaat hetzelfde: de PVV versterkt haar positie.

Drie mogelijke effecten

Als PVV-stemmers alleen het filmpje met Graus’ ‘blunder’ hebben gezien, is de kans dat zij Graus een sukkel vinden niet zo groot. De kans dat zij uitgebreid geïnformeerd zijn over de nationalisatie van ABN-AMRO is klein, en als zij Graus’ vraag al stom vinden, ligt hun sympathie op voorhand bij Graus en niet bij Schmittmann, die voor veel PVV-stemmers op voorhand een ‘graaier’ is, en dus onbetrouwbaar, wat hij ook zegt. Dat Schmittmann kijkt alsof Graus een stomme vraag stelt, doet er voor hen niet toe.

Als PVV-stemmers ook het verweer van Graus hebben gehoord, wordt hun sympathie voor Graus alleen maar groter, aangezien het hen versterkt in hun al bestaande interpretatie dat PVV-ers ten onrechte als idioten worden neergezet, en daarmee ook zijzelf. Als diezelfde PVV-stemmers bovendien Naema Tahir hebben gehoord, weten ze helemaal zeker dat ze voortaan blindelings op de PVV kunnen vertrouwen en niet op de ‘onafhankelijke journalistiek’. Graus heeft immers gelijk dat hij verkeerd is geciteerd.

Misschien was het gewoon onhandigheid van de NOS, maar als de intentie was Graus als dom en incapabel in beeld te brengen om de populariteit van de PVV te keren, dan bereikt de publieke omroep in dit geval het omgekeerde. Alle PVV-haters lachen nog eens om die ‘domme PVV-er’, maar tegelijk gaat de PVV-achterban overtuigder dan ooit achter de eigen partij staan.

Achter de PVV (17): PVV-stemmers imiteren de linkse kerk

2011-11-19T20:55:00.002+01:00

“De media zijn natuurlijk de dienaars van jongens zoals Pechtold en Cohen, die zijn gebaat bij een heel mild beeld van de islam. (…) Als de media een heel mild beeld schetsen van de islam, dan krijgen ze geen problemen met de partijen van links. Daar willen ze geen problemen mee want door de jaren heen zijn dat toch de partijen die de macht voeren. En die verdelen de baantjes. Als jij geen zin meer hebt om journalist te zijn is het toch leuk om persvoorlichter van een politicus te worden. Dan moet de pers dus niet al te kritische artikelen over die mensen schrijven. En links heeft ook de massa-immigratie nodig om aan de macht te blijven in Nederland. Het is een machtsfactor.” (interview 11)

Het is een theorie van een 41-jarige man uit Den Haag. Moslims zijn nodig om linkse partijen aan de macht te houden, en dus laten linkse partijen veel moslims binnen. Wilders zei al eens dat immigranten in het vliegtuig naar Nederland de volgende les krijgen: ‘jij stemmen op Wouter Bos, hij jou geven uitkering’. De media willen geen problemen met politici, en dus schrijven zij niet kritisch over de islam. Dat willen diezelfde linkse politici namelijk niet. Waarom zouden de media niet slaafs achter de PVV aanlopen, nu de PVV als gedoogpartner in een invloedrijke positie is beland? Geen PVV-er die die vraag stelt.

Links complot
Dion Graus stapte vorige week uit de parlementaire enquêtecommissie Financieel Stelsel. Hij zou geen vragen mogen stellen over de bonussen aan bankiers. Al snel bleek dat Graus zich niet voorbereidde en stompzinnige vragen stelde. Toen dat uitkwam, zei Graus dat de NOS de beelden had verdraaid en dat Kamerleden hem hadden geschoffeerd. Waar dat over ging weet niemand. Weer zo’n theorie: de PVV functioneert prima, en krijgt ten onrechte verwijten toegespeeld. De publieke omroep en de Kamer voeren een hetze tegen de PVV. Want iedereen ziet in de PVV de grote vijand.

Waarom moet iedereen diep zuchten bij PVV-stemmers en PVV-Kamerleden die dit soort complottheorieën te berde brengen? Omdat niemand dit echt gelooft. Immigranten kwamen om andere redenen naar Nederland dan om PvdA te stemmen, Dion Graus bereidt zich slecht voor en de publieke omroep verslaat dat gewoon. Als de PVV-aanhang één kenmerk gemeen heeft, dan is het de extreme overtuiging dat men zelf gelijk heeft en dat anderen de PVV ten onrechte de maat nemen. Dat is niet alleen een probleem van Wilders en Graus, maar ook van vele van hun aanhangers. Voor twijfel is geen ruimte.

Het eigen gelijk
Dit is waar Cass Sunstein in zijn boek ‘Republic 2.0’ al voor waarschuwde: in het digitale informatietijdperk zoekt iedereen zijn eigen informatie op, en het liefst informatie die aansluit bij zijn eigen wereldbeeld. Zo kunnen verschillende mensen hele verschillende beelden van de werkelijkheid ontwikkelen, simpelweg omdat ze informatie die hun inzichten tegenspreekt actief uit de weg gaan. PVV-aanhangers zijn er het perfecte voorbeeld van. We geloven alleen Geert en niemand anders.

Maar de vraag is hoe uniek PVV-aanhangers in dit opzicht zijn. Jarenlang was de visie van links Nederland dat er niets mis was met de multiculturele samenleving, en dat als je hierop kritiek uitte, je een racist of minimaal een vreemdelingenhater moest zijn. Het is precies hetzelfde fenomeen als waar PVV-stemmers last van hebben als ze kritiek horen op hun leider of standpunten. Altijd vasthouden aan je eigen gelijk, ongeacht welk feit dan ook.

Ironisch dat PVV-aanhangers en links Nederland veel meer op elkaar lijken dan ze zichzelf realiseren.

Armoedige triomf op de weigerambtenaar

2011-11-18T00:19:00.002+01:00

Deze week triomfeerde Ineke van Gent: haar motie over weigerambtenaren haalde een Kamermeerderheid, mede door de plotselinge steun van de PVV. GroenLinks lost hiermee een punt uit haar verkiezingsprogramma in, namelijk dat ambtenaren geen huwelijken mogen weigeren tussen mensen van gelijk geslacht. Toch is het een armoedige triomf.

Wat moeten we doen als vrijheden met elkaar botsen? Moeten we de pragmatische lijn kiezen van het kabinet-Rutte, namelijk dat homo’s sowieso kunnen trouwen en dat die paar weigerambtenaren dus geen probleem zijn? Of moeten we principieel zijn en stellen dat het weigeren van een huwelijksvoltrekking discriminatie is, en dus nooit kan? Waar het CDA en GroenLinks normaliter rechtlijnig redeneren, is daar juist bij dit thema geen sprake van.

Centrale waarden
Premier Balkenende hield tijdens zijn kabinetten regelmatig pleidooien voor gemeenschappelijkheid in een diverse samenleving. Hij benadrukte dat in de huidige multiculturele samenleving overeenstemming moet bestaan over centrale normen en waarden. Velen gruwden van dit pleidooi en vroegen zich publiekelijk af wie over die centrale normen en waarden zou moeten beslissen. Het antwoord was dan altijd: de wet geldt voor iedereen. Het CDA redeneert bij weigerambtenaren andersom: nu opeens geldt de wet wel in sommige gevallen, maar in andere gevallen niet.

GroenLinks maakt dezelfde beweging, maar dan in omgekeerde richting. Waar GroenLinks traditioneel oog zou hebben voor diversiteit, tegenstrijdige belangen en het individu, zou je denken dat GroenLinks kan leven met het kleine beetje diversiteit binnen het corps van ambtenaren van de burgerlijke stand. ‘Vrijzinnigheid betekent dat je staat voor redelijkheid en dialoog’, zo lezen we in het verkiezingsprogramma. Maar bij weigerambtenaren wijst GroenLinks opeens verbeten naar de wet als antwoord op problemen die mensen onderling zouden kunnen oplossen.

Gedachte-experiment
Een gedachte-experiment kan veel verhelderen. Stel dat Nederland geen SGP en conservatieve christenen meer kent. Er zijn in Nederland wel een handvol moslims ambtenaar bij de burgerlijke stand. Stel nu eens dat zij er net als SGP-kiezers bezwaar tegen zouden maken dat homo’s met elkaar trouwen. Geert Wilders zou zijn kans niet laten lopen dit voorbeeld te gebruiken als illustratie van de islamisering van Nederland. Hij zou met een motie komen dat alle weigerambtenaren ontslagen moeten worden.

We kunnen in dit geval voorspellen wat er zou gebeuren. De gematigde, niet-principiële christenen van het CDA zouden nu vinden dat de wet boven alles gaat, en GroenLinks zou hevig verdeeld zijn. Moet de wet gehandhaafd worden, of moeten moslims gerespecteerd worden, in het besef dat hun integratie sowieso de goede kant opgaat en dit probleem een detail is binnen dat grotere proces?

Tegen deze moties
In beide gevallen moet GroenLinks tegen de motie zijn. Het gaat immers om een vraagstuk wat met dialoog in redelijkheid op te lossen is. Homo’s kunnen overal trouwen, en soms zal er een ambtenaar zijn die daar bezwaren tegen heeft. De gemeente kan ervoor zorgen dat geen enkel homopaar met zo’n ambtenaar wordt geconfronteerd, en andere ambtenaren zullen deze taak graag overnemen, omdat zij wel de waarde van deze verbintenis inzien. Geen probleem dus.

Hier is geen sprake van discriminatie, maar van respect voor elkaars standpunten. Achter de rug van de weigerambtenaar kunnen we er allemaal hard om lachen. Het ergste wat homo’s in deze situatie overkomt, is dat hun lijstje potentiële trouwambtenaren een of twee namen korter is dan voor hetero’s. Daar krijgen we wel vrijzinnigheid en geslaagde trouwceremonies voor terug. De roze trouwplechtigheid met weigerambtenaar, die pas in Den Haag plaatsvond, zal niet bepaald feestelijk geweest zijn.

De waarde van losse weetjes

2011-11-16T10:50:00.001+01:00

Het is niet zo lang geleden dat op hogescholen competentiegericht onderwijs in de mode was. Het aantal omschrijvingen van deze trend loopt in de honderden, maar ze hebben allen één ding met elkaar gemeen: kennis komt niet meer op de eerste plaats.

Studenten die dit modieuze onderwijs ondergaan worden niet meer afgerekend op wat ze weten, maar op dat ze weten waar ze iets kunnen opzoeken. De filosofie is: eigen kennis is in de informatiesamenleving niet meer nodig, het gaat er slechts om dat je weet hoe je Google kunt bedienen. Uit Google komt die informatie toch wel, dus hoef je niets van buiten te leren.

Gelukkig gaat deze mode voorbij: we begrijpen inmiddels dat als je zelf een probleem wilt oplossen, verbanden wilt leggen of een analyse wilt maken, je er niet bent door te Googlen, maar dat je ook zelf kennis nodig hebt. Laten we zeggen: algemene, theoretische inzichten hoe de wereld in elkaar steekt.

De mensen die blijven geloven dat je geen kennis nodig hebt, kunnen nu met Yammer en andere sociale media hun hart ophalen. Ook hier zijn allerlei losse weetjes te vinden, bijvoorbeeld hoe een collega een probleem heeft aangepakt, welke tips iemand voor zijn afdelingsgenoten heeft en ga zo maar door.

Waar vroeger in het hoger onderwijs het opzoeken van losse weetjes heel modern werd gevonden, zo stellen pleitbezorgers van sociale media nu dat losse weetjes heel belangrijk en relevant zijn om problemen van organisaties op te lossen. Algemene kennis wordt niet meer genoemd, zoals het lezen van boeken of het volgen van trainingen. Oplossingen liggen volgens pleitbezorgers op sociale media voor het oprapen.

Net als in het onderwijs heb je echter algemene kennis nodig om analyses te maken en oplossingen te ontwerpen. Bijvoorbeeld of die losse weetjes ook voor jou van pas komen. Op sociale media vind je zaken die je kunt kopiëren, maar de echte winst zit in het ontwikkelen van algemeen bruikbare kennis en het nadenken over hoe algemeen de oplossingen van je collega’s zijn. De eerste sociale mediatoepassing die dat doet, moet nog ontwikkeld worden.

Achter de PVV (16): Waar wonen PVV-stemmers?

2011-11-11T09:39:00.000+01:00

Als je veel omgaat met hoger opgeleiden, hoor je regelmatig als het over de PVV gaat: ‘nee hoor, ik ken geen PVV-stemmers…’ Veel hoger opgeleiden denken geen PVV-stemmers te kennen, want dat zijn bijna letterlijk mensen uit een andere wereld of zelfs van een andere planeet.

De vraag die daarmee opkomt is: waar in Nederland wonen PVV-stemmers eigenlijk? Waar kun je in een winkelcentrum of bij een sportvereniging PVV-stemmers treffen, en waar is de kans dat je deze burgers tegenkomt klein? Onlangs kwam een onderzoek uit van De Helling, het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. Josse de Voogt schreef: ‘bakfietsen en rolluiken: de electorale geografie van Nederland’. Hoewel dit onderzoek ook over andere partijen gaat, geeft het een mooi beeld van waar de PVV-aanhang zich bevindt.

Roosendaal, Almelo en Helmond
Waar zit de PVV-aanhang volgens De Voogt? Er blijken allerlei PVV-bolwerken te zijn, met name in het Zuiden, maar ook in de regio Rijnmond, Zeeuws-Vlaanderen, Oost-Groningen, en de ‘perifere steden’ Helmond, Vlissingen, Roosendaal, Almelo, Delfzijl en Den Helder. De gebieden hebben uiteenlopende kenmerken: vaak zijn er veel laag opgeleide inwoners, soms is er sprake van stagnerende industrie, en soms is er concurrentie van buitenlandse arbeiders. Er is nauwelijks verband met criminaliteit. Waar de PVV veel aanhang heeft, heeft de SP die vaak ook.

Hoewel deze gegevens wel iets zeggen over waar PVV-stemmers wonen, laat het onderzoek vooral ook zien dat PVV-stemmers overal in het land gevonden kunnen worden. Als mensen beweren dat ze nooit PVV-stemmers tegenkomen is dat eigenlijk per definitie onjuist, want PVV-stemmers zijn overal. De Voogt keek daarom gedetailleerder of er ook binnen gemeenten verschillen bestaan, en die blijken groot.

Vooroorlogse arbeidersbuurten
PVV-stemmers bevinden zich vooral in specifieke wijken: vooroorlogse arbeidersbuurten, wijken uit de jaren zestig en zeventig, verloederde wijken uit de jaren tachtig, VINEX-locaties en oudere delen van groeikernen. De overeenkomst tussen veel van deze wijken is dat ze geen geschiedenis hebben als multiculturele wijk, maar pas recent begonnen te ‘verkleuren’. Burgers zijn er bang dat de wijk zal afglijden. Stemmen op de PVV is hun antwoord.

PVV-stemmers bevinden zich in het hele land, in iedere gemeente, maar zijn vaak wel sterk geconcentreerd in bepaalde wijken en buurten. Als burgers nooit PVV-stemmers tegenkomen, dan laat dat vooral zien dat ze nooit in bepaalde delen van hun woonplaats komen. Zo zou de PVV in Amsterdam vier of vijf gemeenteraadszetels halen, maar in het Centrum, de Pijp of de Jordaan kom je nauwelijks PVV-ers tegen. Om PVV-ers tegen te komen moet je naar Amsterdam Noord en Nieuw-West.

Als hoger opgeleiden nooit PVV-stemmers tegenkomen, moeten ze ‘met Diederik en Fleur in de trendy bakfiets’ op zondag eens buiten de eigen buurt een kijkje nemen. Laten we het integreren noemen.

Achter de PVV (15): Oppervlakkige meningen over Mauro

2011-11-04T13:30:00.002+01:00

Twee weken geleden was ik een paar dagen wandelen op de hei. Thuisgekomen was het nieuws geheel omgeslagen. Een jongen waar ik nog nooit van had gehoord, ene Mauro, stond centraal in alle kranten en televisiebulletins. Mauro blijkt al jaren illegaal in Nederland te zijn, en moet nu terug naar Angola. Het CDA is ernstig verdeeld, en minister Leers wordt ervan verdacht Mauro alleen maar uit te zetten omdat de PVV dit graag wil. Mauro zou het slachtoffer zijn van het kille, rechtse klimaat in Nederland. De vraag is dan: staan PVV-stemmers nu te juichen dat Mauro weg moet?

Een meerderheid van de bevolking wil dat Mauro in Nederland kan blijven, en zelfs een meerderheid van de CDA-achterban lijkt deze wens te hebben. Onder PVV-stemmers blijkt slechts 36% te vinden dat Mauro mag blijven. Heeft Wilders een probleem met deze grote groep aanhangers? Of valt dat wel mee?

CDA-stemmers lijken op PVV-stemmers
Het CDA kan helpen om zaken te verhelderen. Veel CDA-stemmers zijn de afgelopen jaren op de PVV gaan stemmen. Dit werd goed zichtbaar in Noord-Brabant en Limburg waar de PVV vorig jaar enorme aantallen kiezers van het CDA afsnoepte. Beide partijen zijn niet links en niet rechts, maar hebben wel een conservatief profiel. De PVV lijkt vooral meer dan het CDA te luisteren naar wat deze kiezers bezighoudt. PVV-kiezers zijn het echter vaak niet eens met extreme standpunten van de PVV, en dus eerder met gematigder CDA-standpunten.

En wat vindt de achterban van het CDA? Volgens Maurice de Hond verliest het CDA wederom aanhang vanwege haar Mauro-standpunt, en vindt een ruime meerderheid dat Mauro moet blijven. Net als het CDA-congres van afgelopen zaterdag dus. De sympathisanten van Mauro zullen blij zijn: als we aannemen dat de zorgen van veel CDA-stemmers gelijk zijn aan die van PVV-stemmers, zullen ook veel PVV-stemmers ernstig twijfelen en tot de conclusie kunnen komen dat een geïntegreerde jongen niet uitgezet mag worden. Wilders heeft dus misschien wel meer dan 36% van zijn achterban tegen zich.

Binnenkort weer vergeten
Is Mauro dan geschikt om al deze PVV-kiezers te laten inzien dat ze beter op een andere partij kunnen gaan stemmen? Het antwoord is toch nee. Het fenomeen Mauro is namelijk van voorbijgaande aard. Wie kent kleermaker Gümüs nog? Of Taida Pasic? Mauro krijgt een studievisum of hij gaat naar Angola, maar in beide gevallen verdwijnt hij uit beeld. Burgers zullen Mauro binnenkort weer vergeten zijn. En dan vinden de meeste burgers gewoon weer dat het asielbeleid strenger moet worden. Ook de vele burgers die door Mauro aan het twijfelen werden gebracht.

Mauro wekt bij velen compassie op zolang het om hem gaat. Maar die compassie is van korte duur. De PVV hoeft er alleen maar op te wijzen dat er nog vele honderden of duizenden andere Mauro’s zijn, die wachten op hulp van links Nederland en de meningen komen alweer in beweging. Maar waarschijnlijk hoeft de PVV hier niet eens op te wijzen. Als Mauro straks weer uit de schijnwerpers is, zijn de meningen weer zoals voorheen.

Sociale media: intern nuttiger dan extern

2011-11-02T10:34:00.003+01:00

Waar komt de positieve waardering van veel ambtenaren voor sociale media eigenlijk vandaan?

Een veel gehoord idee bij discussies over sociale media is dat deze de band met de burger zouden versterken. De bekende ‘kloof’ tussen burger en overheid zou worden overbrugd. Dit doel levert bij velen direct positieve associaties op: de burger die tevreden is over de overheid en de overheid die hen een luisterend oor biedt.

Er zijn niet veel redenen om aan te nemen dat de kloof met de burger door sociale media zal worden gedicht. Burgers hebben vaak geen behoefte aan informatie van de overheid, zijn niet uit op continue interactie en zijn meestal ook niet mobiliseerbaar voor politieke doelen. Sociale media kunnen deze verwachting op voorhand niet waarmaken.

Het is bovendien maar de vraag of ambtenaren die ‘de kloof met de burger’ willen overbruggen dat echt menen. Want wie is ‘de burger’ eigenlijk? Als we via sociale media met ‘de burger’ in contact komen, moet het gaan om burgers die tot dusver slecht bereikt werden: burgers met weinig politieke kennis, die veel wensen en eisen op tafel leggen en die krachtig naar voren brengen. De gemiddelde reaguurder op GeenStijl dus.

Het is bijna niet voor te stellen dat ambtenaren werkelijk willen dat er beter naar deze burgers wordt geluisterd en dat de kloof met hen wordt overbrugd. Deze burgers formuleren namelijk onrealistische en onwerkbare eisen en stellen steeds op vijandige toon dat ‘zij ambtenaren toch betalen’.

Pleitbezorgers hebben positieve ervaringen met sociale media en willen deze daarom stimuleren. Maar het zijn vooral interne ervaringen. Voor gemeenteambtenaren is het handig te weten wat de stemming in de gemeenteraad is, en daar kun je via Twitter achterkomen. Op dezelfde manier is het voor ambtenaren handig te weten wat hun SG van allerlei thema’s denkt.

Dat zijn natuurlijk prima toepassingen van sociale media, maar ze zijn te ‘intern’ om te kunnen legitimeren dat sociale media gestimuleerd moeten worden. Daarom komen de pleitbezorgers steeds weer met burgers aanzetten, terwijl ze zelf helemaal niet geloven dat er een kloof overbrugd moet worden.

Achter de PVV (14): Missen Wilders-stemmers Rita?

2011-10-28T09:55:00.001+02:00

Het kan verkeren. Ooit was ze de populairste minister van het kabinet-Balkenende, later kreeg ze geen enkele zetel meer in de Tweede Kamer. Ooit was ze de vrouw van daadkrachtig zeggen waar het op staat, maar later werd ze de leider van een partij waar de ene na de andere ruzie uitbrak. Ooit was ze de lieveling van de media en kwam ze avond aan avond op televisie, later kwijnde ze weg in de vergetelheid. Ooit kon ze onderwerpen naar zich toetrekken, later had ze geen enkel onderwerp meer.

Zouden Nederlandse burgers Rita Verdonk gaan missen? We kunnen er ernstig aan twijfelen, want de meeste burgers waren Verdonk allang vergeten. Politici die niet meer in de media komen, bestaan voor de meeste burgers niet. In die zin was Verdonk’s aankondiging dat ze uit de politiek stapte totaal overbodig: voor de meeste burgers was dat allang gebeurd. Wat zouden de burgers ervan vinden die vlak na Verdonk’s afsplitsing zeiden op Trots op Nederland te gaan stemmen? Twintig procent van de bevolking wilde Verdonk toen als premier en ze was de tweede partij van het land.

Afwenden van Wilders
Ook hier kan het verkeren. De doelgroep van Trots op Nederland is altijd dezelfde geweest als die van de vroegere LPF en de huidige PVV. Wie herinnert zich nog de uitspraak van Wilders net nadat Verdonk uit de VVD was gestapt? Hij dacht dat burgers het logisch zouden vinden als hij met Verdonk zou gaan samenwerken. Maar Verdonk wendde zich meteen van Wilders af. Of het de standpunten, de persoon of de partij van Wilders waren die Verdonk deden besluiten niet samen te werken, we zullen het nooit weten. Maar PVV-stemmers begrepen daar in ieder geval niets van.

Die PVV-stemmers hadden altijd al een positieve waardering voor Verdonk gehad. Zij was immers de vrouw van de rechte rug, van ‘regels zijn regels’ en van ‘de grenzen dicht’. Allemaal standpunten waar PVV-stemmers warm voor lopen. Hoe kunnen we dan verklaren dat Verdonk geen enkele stem meer kreeg in 2010? De reden is simpel: de PVV en Trots op Nederland leken te veel op elkaar, en burgers kiezen dan voor de partij die de meeste invloed lijkt te hebben. De PVV dus. Hoe charmant, aardig of daadkrachtig Verdonk ook zal zijn. Marco Pastors had met EenNL in 2006 hetzelfde probleem.

Bewijs uit Den Helder
En zo wil de ironie dat waar Verdonk zich afwendde van de PVV, haar achterban iets anders hoopte. Verdonk had weliswaar een ander programma dan de PVV, maar de potentiele Verdonk-stemmer zag weinig verschil: grenzen dicht, buitenlanders moeten integreren, files aanpakken, geen linkse hobby’s, meer directe democratie en een vleugje homo-emancipatie. De PVV riep het alleen harder en duidelijker. Dan stem je PVV en geen Verdonk.

Het bewijs komt uit Den Helder: de gemeente waar het al jaren bestuurlijke chaos is, en waar de PVV ooit van plan was deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2010. De PVV kreeg de lijst niet rond, en haakte af. En dus vonden Helderse burgers massaal Verdonk’s Trots op Nederland een goed alternatief om op te stemmen. De partij werd op een haar na de grootste van de Helderse gemeenteraad. Ontevredenheid kan gemobiliseerd worden door Wilders, maar ook door Verdonk. Maar wel onder de voorwaarde dat Wilders uit de buurt blijft.

Als Wilders niet had bestaan, was Verdonk nu premier geweest. Maar Wilders bestaat wel.